Ποιοί είναι οι δικαιούχοι προς όφελος των οποίων μπορεί να γίνει η εν λόγω αναπαραγωγή;

Τα άτομα που πάσχουν από ελαττωματική ή εξασθενημένη όραση που δεν μπορεί να διορθωθεί με χρήση διορθωτικών φακών σε έναν τέτοιο βαθμό που θα ήταν ικανοποιητικός για διάβασμα, κωφάλαλοι και γενικότερα άτομα που λόγω μιας αναπηρίας δεν έχουν τη δυνατότητα να διαβάσουν ένα τυπωμένο κείμενο με συμβατικό τρόπο ή να αντιληφθούν το περιεχόμενο ενός έργου με τη χρήση των φυσικών αισθήσεών τους (α. 3 ΥΠΠΟ/ΔΙΟΙΚ/98546).  

Ποιοί φορείς μπορούν να επικαλεστούν αυτήν τη διάταξη;

Αρμόδιος φορέας που επιτρέπεται να προβαίνει σε αναπαραγωγή του έργου είναι κάθε μη κερδοσκοπικός οργανισμός ή σωματείο ή ένωση ή άλλος συναφής φορέας, που έχει ως βασική αποστολή του την παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών σχετικά με την επιμόρφωση και την εκπαίδευση ή τη διευκόλυνση της επιμόρφωσης και της εκπαίδευσης ατόμων με προβλήματα όρασης. Ως αρμόδιος φορέας θεωρείται και εκπαιδευτικό ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (α. 2 παρ. 1 ΥΠΠΟ/ΔΙΟΙΚ/98546).  

Εθνικό Πλαίσιο

Την κύρια πηγή του δικαίου της πνευματικής ιδιοκτησίας στην Ελλάδα αποτελεί ο Νόμος 2121/1993 με τίτλο «Πνευματική ιδιοκτησία, συγγενικά δικαιώματα και πολιτιστικά θέματα.». Ο Νόμος τροποποιήθηκε και εναρμονίσθηκε με την Οδηγία 2001/29/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής της 22ης Μαΐου 2001 για την εναρμόνιση συγκεκριμένων θεμάτων για την αντιγραφή (copyright) και τα συγγενικά δικαιώματα στην Κοινωνία της Πληροφορίας.  

 

Ευρωπαϊκό Πλαίσιο

Η οδηγία 29/2001 Ε.Κ εκδόθηκε στις 22 Μαΐου 2001 και δημοσιεύθηκε στην επίσημη εφημερίδα της Ε.Ε αριθ. L 167 της 22/06/2001 σ. 0010 – 0019. Αντιστοιχεί κατά ένα μεγάλο μέρος στις διατάξεις των δύο συνθηκών WIPO- αυτής για την πνευματική ιδιοκτησία και αυτής για τις ερμηνείες- εκτελέσεις και τα φωνογραφήματα. Στόχος γενικά των κανόνων Δικαίου της Ε.Ε είναι η εναρμόνιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σύμφωνα και τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Διεθνές Πλαίσιο

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ), 285 εκατομμύρια άνθρωποι ανά τον κόσμο έχουν προβλήματα όρασης: 39 εκατομμύρια είναι τυφλοί και 246 εκατομμύρια έχουν μειωμένη όραση. Η Παγκόσμια Ένωση Τυφλών αναφέρει ότι στην Ευρώπη μόνο το 5 % των δημοσιευμένων βιβλίων είναι διαθέσιμο σε προσβάσιμο μορφότυπο για τα άτομα με εντυπο-αναπηρία, ενώ στις αναπτυσσόμενες χώρες – όπου ζει περίπου το 90 % των ατόμων με μειωμένη όραση – το ποσοστό αυτό είναι μόλις 1 %.